ทุกๆแผนงานโครงการความปลอดภัย เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานระดับวิชาชีพ จะต้องทำการวิเคราะห์ การบริหารแผนงานทุกขั้นตอน โดยอาศัยวงจร PDCA

วงจร PDCA มีขั้นตอนดังต่อไปนี้
Plan = วางแผน
Do = ปฏิบัติ
Check = ตรวจสอบการปฏิบัติตามแผน
Act = แก้ไข ปรับปรุง
โดยเราจะเห็นได้ว่าวงจรนี้จะเริ่มจากวางแผน จนไปถึงแก้ไขปรับปรุง แล้วหมุนวนกลับไปวางแผนใหม่ เพื่อให้ได้แผนงานที่ดีที่สุด
สำหรับตัวอย่างการนำวงจร pdca มาใช้ในการวิเคราห์แผนงานโครงการความปลอดภัยในการทำงาน ผมขอนำตัวอย่างจากหนังสือคู่มือเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานมาลงให้ดูเป็นตัวอย่าง
ขั้นวางแผน Plan
1. วิเคราะห์แหล่งทรัพยากร เช่น
1.1 ผู้เกี่ยวข้องมีส่วนร่วมในการวางแผนหรือไม่
1.2 มีการใช้ปัจจัยต่างๆที่ต้องใช้ในการดำเนินการหรือไม่
เป็นต้น
2. วิเคราะห์สิ่งที่ต้องปฏิบัติ เช่น
2.1 มีการกำหนดวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่สอดคล้องกับนโยบายและกฏหมาย หรือ ไม่
2.2 มีการวิเคราะห์ข้อมูลในอดีต และปัจจุบันเพื่อคาดการณ์อนาคตไว้หรือไม่
เป็นต้น
3. วิเคราะห์กระบวนการ เช่น
3.1 แผนงานนั้นเป็นส่วนหนึ่งของแผนการการดำเนินงานของบริษัทหรือไม่ อย่างไร เหมาะสมกับเวลาและโอกาสหรือไม่
3.2 นำปัจจัยภายใน/ภายนอก มาพิจารณาถึงความเป็นเหตุเป็นผลที่จะอธิบายถึงความสำเร็จของแผนงาน หรือไม่
เป็นต้น
ขั้นปฏิบัติตามแผน DO
1. วิเคราะห์แหล่งทรัพยากร เช่น
1.1 มีการจัดสรรเวลาในการเตรียมการ การดำเนินงานและการติดตามผลหรือไม่
1.2 เครื่องมือ และอุปกรณ์เหมาะสม เพียงพอต่อการดำเนินงานหรือไม่
เป็นต้น
2. วิเคราะห์สิ่งที่ต้องปฏิบัติ เช่น
2.1 มีการกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของพนักงานทุกระดับ หรือไม่
2.2 ผู้เกี่ยวข้องได้รับการฝึกอบรม หรือชี้แจงการปฏิบัติตามแผนงาน หรือไม่
3. วิเคราะห์กระบวนการ เช่น
3.1 มีการกำหนดเป้าหมาย และตัวชี้วัด หรือไม่
3.2 ผู้บริหารมีบทบาทในการควบคุมกำกับดูแลการปฏิบัติงานหรือไม่
ขั้นตอนการตรวจสอบผลการปฏิบัติตามแผน Check
1. วิเคราะห์แหล่งทรัพยากร เช่น
1.1 มีผู้มีความสามารถเฉพาะเป็นผู้ดำเนินการหรือไม่
1.2 มีเครื่องมือหรืออุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพสำหรับตรวจสอบแผนการดำเนินงาน หรือไม่
2. วิเคราะห์สิ่งที่ต้องปฏิบัติ เช่น
2.1 มีการเปรียบเทียบผลการดำเนินงานกับแผนที่วางไว้หรือไม่
2.2 มีการตรวจสอบความคืบหน้าของการดำเนินการเป็นระยะหรือไม่
เป็นต้น
3. วิเคราะห์กระบวนการ เช่น
3.1 มีระบบการรายงานผล หรือไม่
3.2 มีการเสนอรายงานผลการปฏิบัติ ต่อคณะกรรมการความปลอดภัย หรือไม่
เป็นต้น
ขั้นแก้ไข ปรับปรุง Act
1. วิเคราะห์แหล่งทรัพยากร เช่น
1.1 มีเครื่องมือ หรือ อุปกรณ์เพื่อสนับสนุนการดำเนินการแก้ไข ปรับปรุง จุดบกพร่องหรือไม่
1.2 มีข้อมูลข่าวสารที่เกี่ยวข้องประกอบการดำเนินการหรือไม่
เป็นต้น
2. วิเคราะห์สิ่งที่ต้องปฏิบัติ เช่น
2.1 มีการจัดทำแผนการแก้ไข ปรับปรุง หรือไม่
2.2 มีการเปรียบเทียบผลการดำเนินงาน กับองค์กรอื่น เพื่อการปรับปรุงให้ดียิ่งขึ้นหรือไม่
เป็นต้น
3. วิเคราะห์กระบวนการ เช่น
3.1 มีการประเมินอันตรายก่อนการปรับเปลี่ยนกระบวนการทำงานหรือไม่
3.2 มีการให้ข้อมูลหรืออบรมชี้แจงผู้ได้รับผลกระทบจากการปรับปรุง เปลี่ยนแปลงกระบวนการการทำงานหรือไม่
เป็นต้น
เมื่อเราวิเคราะห์แผนงานตามแนวทางข้างต้นแล้ว จะทำให้มีข้อมูลเชิงลึกที่จะตัดสินคุณค่าของแผนงานโครงการว่ามีประสิทธิภาพและประสิทธิผลหรือไม่
กล่าวคือ พิจารณาประสิทธิภาพจากปัจจัยที่ใช้ในการดำเนินการ กับผลที่ได้รับ ซึ่งนิยมวัดในรูปของตัวเงินหรือเวลาที่ใช้
และพิจารณาประสิทธิผลของแผนงานโครงการจากผลการดำเนินงานว่าบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้หรือไม่ โดยดูจากตัวชี้วัดของวัตถุประสงค์แต่ละข้อ
ในขั้นสุดท้ายเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน ต้องสรุปข้อเสนอแนะให้ผู้บริหารตัดสินใจว่าจะคงแผนงานไว้เช่นเดิม หรือต้องแก้ไขปรับปรุงอย่างไร ควรพัฒนาต่อในรูปแบบไหน หรือควรระงับ หรือยกเลิก
__________
จบแล้วครับ สำหรับขั้นตอนการวิเคราะห์แผนงานความปลอดภัยในการทำงาน ก่อนที่จะนำไปเสนอผู้บริหารว่าเป็นแผนงานที่เหมาะสมหรือไม่ เนื้อหาอาจจะดูวิชาการไปหน่อย ถือว่าทบทวนความรู้แล้วกันนะครับ