VOCs หรือ สารอินทรีย์ระเหยง่าย อันตรายอย่างไร

VOCs(Volatile Organic Compounds) หมายถึง สารอินทรีย์ระเหยง่าย  ที่สามารถระเหยกลายเป็นไอได้ในอุณหภูมิห้องและความดันปกติทำให้เกิดอากาศเป็นพิษ(Toxic Air) โมเลกุลส่วนใหญ่ประกอบด้วยอะตอมของคาร์บอนและไฮโดเจนเป็นหลักซึ่งอาจมีอะตอมของออกซิเจน  หรือคลอรีนร่วมด้วย  ในปัจจุบันกำลังเป็นปัญหาที่กำลังได้รับความสนใจจากองค์กรที่เกี่ยวข้องทางด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อมทั้งในประเทศและต่างประเทศ

VOCs อันตรายอย่างไร

เนื่องจากผลิตภัณฑ์ที่ให้ไอระเหย VOCs มีอยู่รอบๆ ตัวไม่ใช่เฉพาะในสถานที่ทำงาน  ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในชีวิตประจำวันในครัวเรือน  ก็เป็นแหล่งระเหยของสาร VOCs ด้วยเช่นกัน อาทิ  น้ำยาทำความสะอาด สีทาบ้าน ควันบุหรี่ น้ำยาฟอกสี สารตัวทำลายในพิมพ์ อู่พ่นสีรถยนต์ โรงงานอุตสาหกรรม น้ำยาซักแห้ง สารฆ่าแมลง สารที่เกิดจากการเผาไหม้จากกองขยะ พลาสติก เป็นต้น  จากปัญหาการแพร่กระจายของสาร VOCs ในบริเวณพื้นที่หลายแห่ง  เช่น  ท้องถนน แหล่งชุมชน และโรงงานอุตสาหกรรม  ทำให้เกิดปัญหาอากาศเป็นพิษในปริมาณที่เข้มข้นสูงและเกินค่ามาตรฐาน  องค์กรป้องกันสภาพแวดล้อม(Environmental Protection Agency) ประเทศสหรัฐอเมริกา  ได้ทำการศึกษาเกี่ยวกับการสัมผัสสาร VOCs พบว่าระดับความเข้มข้นของไอระเหยสาร VOCs ในบ้านเรือนมีปริมาณสูงกว่าค่ามาตรฐานเนื่องจากในบ้านเรือนจะมีการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีสาร VOCs เป็นองค์ประกอบหลายผลิตภัณฑ์  แต่ผู้ใช้ไม่มีความรู้ในเรื่องการใช้  และการจัดการที่ถูกต้อง  ทำให้สาร VOCs ปนเปื้อนในบรรยากาศในครัวเรือนในปริมาณสูง

สาร VOCs แบ่งตามลักษณะโมเลกุลได้ 2 กลุ่ม

1กลุ่ม Non-chlorinated  VOCs คือ กลุ่มไฮโดรคาร์บอนระเหยที่ไม่มีโมเลกุลคลอรีนเป็นองค์ประกอบ  เช่น น้ำมันเชื้อเพลิง ก๊าซโซลีน สาร กลุ่มนี้มาจาก การเผาไหม้ กองขยะ พลาสติก วัสดุ สารตัวทำลาย สีทาวัสดุ เป็นต้น  มีผลเสียต่อสุขภาพทำให้ป่วยเป็นโรคทางเดินหายใจ

2กลุ่ม Chlorinated VOCs คือ กลุ่มไฮโดรคาร์บอนระเหยที่มีโมเลกุลคลอรีนเป็นองค์ประกอบ ได้แก่ สารเคมีสังเคราะห์ในอุตสาหกรรม เช่น ไวนิลคลอไรด์ คลอโรฟอร์ม คาร์บอนเตรตราคลอไรด์ ไดโบรโมมีเทน เฮาซาคลอโรอีเทน เป็นต้น  สารเหล่านี้สามารถคงอยุ่ในอากาศได้นาน ก่อให้เกิดพิษสูงกว่ากลุ่มแรก  เพราะมีพันธะระหว่างคาร์บอนและธาตุกลุ่มฮาโลเจน  ซึ่งทนทานและยากต่อการสลายตัวในธรรมชาติ  อันตรายของสารกลุ่มนี้  ทำให้มีผลทางพันธุกรรมก่อให้เกิดมะเร็งหรือกระตุ้นให้เกิดมะเร็ง

ผลกระทบของสาร VOCs

ต่อระบบต่าง ๆ ของร่างกายมนุษย์

–  ไม่สบายหายใจไม่สะดวก เคืองตา ระคายคอ จมูก ปวดศีรษะเป็นไข้

–  ผลกระทบต่อภูมคุ้มกัน  ระบบภูมิคุ้มกันลดลง  ติดเชื้อได้ง่าย

–  ผลต่อระบบประสาท  กดประสาททำลายประสาทส่วนกลาง ทำให้ง่วงนอน วิงเวียนศีรษะ ซึมเศร้า หมดสติ

–  ผลกระทบต่อสุขภาพด้านอื่น ๆ เช่น ระบบพันธุกรรม ระบบฮอร์โมน ระบบสือพันธุ์ ก่อให้เกิดโรคมะเร็งบาง     ชนิดได้

–  มีผลกระทบต่อ ตับและไต

การป้องกันอันตรายจาก VOCs

เนื่องจากไอระเหยของ VOCs เป็นอันตรายต่อสุขภาพของผู้ปฏิบัติงาน  หรือผู้ที่อยู่ในบริเวณใกล้เคียง ดังนั้นวิธีการปฏิบัติงานขั้นตอนแรกที่จะลดความเข้มข้นของไอระเหย  ได้แก่

1.  เพิ่มการระบายอากาศในบริเวณนั้น  หรือปฏิบัติงานในที่โล่ง  ที่มีอากาศถ่ายเทได้ดี

2.  ภาชนะที่บรรจุสาร VOCs ต้องตรวจตราให้ปิดสนิท

3.  อย่าเก็บภาชนะที่บรรจุสารที่ใช้หมดแล้วไว้รวมกันจำนวนมากเพราะภาชนะเหล่านั้นยังมีสารตกค้างที่สามารถระเหยออกมาได้

4.  อย่านำสารหรือผลิตภัณฑ์มาผสมกันโดยมิได้ เป็นข้อแนะนำของบริษัทผู้ผลิต

5.  จัดซื้อสารในปริมาณที่พอเพียงกับการใช้  เพื่อหลีกเลี่ยงการจัดเก็บสารจำนวนมาก

6.  การใช้งานหรือการจัดเก็บสาร VOCs ให้ปฏิบัติตามคำแนะนำของบริษัทผู้ผลิต

7.  อย่าทิ้งภาชนะบรรจุที่ใช้สารหมดแล้วลงในที่ทิ้งขยะทั่วไป  ให้แยกทิ้งในที่ทิ้งขยะสารพิษ